بیماری شانت کبدی در سگ ها (Liver Shunt in Dogs)

بیماری شانت پروتوسیستمیک کبدی در سگ ها (Liver Shunt in Dogs)

بیماری شانت کبدی یه بیماری مادرزادی در سگ ها است که در صورت عدم رسیدگی به موقع ممکن است موجب تشنج سگ و حتی مرگ حیوان شود.

شانت کبدی چیست؟

در این بیماری، ورید هایی که باید خون را به کبد برسانند، از طریق یک رگ غیر طبیعی، کبد را دور می زنند. بروز این مسئله باعث می شود که خون بدون انجام فیلتراسیون کبد وارد بدن شود. همچنین از جذب مواد مغذی حیاتی که به طور معمول در کبد اتفاق می افتد، جلوگیری می شود. در اصطلاح دامپزشکی به این وضعیت شانت پروتوسیستمیک یا PSS گفته می شود. برخی از سگ ها شانت های متعدد و برخی فقط یک شانت دارند. همچنین ممکن است شانت داخل کبدی و یا خارج کبدی وجود داشته باشد.

علائم شانت کبدی در سگ ها:

بیشتر علائم شانت کبدی در چند هفته اول زندگی ظاهر می شود. اما اگر شدت کمتر باشد ممکن است علائمی حتی تا پایان عمر حیوان ظهور پیدا نکند. اما به طور کلی از علائم بیماری شانت کبدی در سگ ها می توان به موارد زیر اشاره نمود.

• اندازه بدن به صورت غیر طبیعی کوچک باشد

• تشنج

• یره شدن سگ به نقطه ای خاص

• تلو تلو خوردن سگ یا احساس خفگی

• ادرار زیاد

• چرخیدن به دور خود

• فشار دادن سر به اشیا و سطوح

• استفراغ و اسهال

• عطش بیش از حد

شایع ترین علامتی که نشان می دهد سگ دارای بیماری شانت کبدی است، توقف رشد است. چرا که از پیامد های این بیماری عدم توانایی جذب مواد مغذی است. توله هایی که دچار این مشکل هستند ممکن است نسبت به سایر توله ها گوشه گیر تر و کم تحرک تر باشند. شانت های مزمن کبدی ممکن است باعث شوند سگ سر خود را بر روی اشیا یا افراد فشار دهد، به در و دیوار ها خیره شود، تلو تلو بخورد، به دور خود بچرخد و حتی تشنج کند. این علائم عصبی اغلب پس از خوردن غذا توسط سگ، بدتر می شوند. گاهی اوقات استفراغ و اسهال ممکن است در اثر این بیماری برای سگ ها اتفاق بیفتد. به خصوص اگر کلیه ها و مثانه تحت تاثیر تجمع سموم در بدن قرار گیرند. در این حالت عطش بیش از حد و ادرار بیش از حد نیز ممکن است مشاهده شود.

دلیل ایجاد شانت کبدی در سگ ها:

شانت های کبدی مادرزادی بوده و در بدو تولد ممکن است ناشی از دو دلیل زیر اتفاق بیفتد.

مجرای وریدی باز می ماند: مجرای وریدی جفتی که کبد را دور می زنند باز و دست نخورده باقی می مانند. حتی پس از این که جنین در حال رشد دیگر به آن در داخل رحم نیازی نداشته باشد.

رشد غیر طبیعی عروق خونی: یک رگ خونی غیر طبیعی در بدن ایجاد می شود که پس از بسته شدن مجرای وریدی در رحم باز می ماند.

یک نوع دیگر از شانت کبدی در سگ ها می تواند در اثر بیماری شدید کبدی رخ دهد، اما در بدو تولد وجود ندارد و به آن شانت پروتوسیستمیک اکتسابی می گویند. این نوع شانت در توله سگ ها دیده نمی شود، بلکه در سگ های مسن تر که با مشکلات کبدی دست و پنجه نرم می کنند مشاهده می شود.

چه نژاد سگ هایی بیشتر در معرض بیماری شانت کبدی هستند؟

هیچ آزمایش ژنتیکی برای تشخیص شانت کبدی در سگ ها وجود ندارد، اما نژاد هایی که معمولا تحت تاثیر این بیماری قرار می گیرند عبارتند از:

• یورکشایر تریر

• مالتیز

• گلدن روتریور

• اشناوزر

• سگ گله استرالیایی

• سگ لابرادور روتریور

• بیگل

• سگ گله انگلیسی

• سگ تازی ایرلندی

• سگ کرن تریر

تشخیص شانت کبدی در سگ ها:

پس از معاینه فیزیکی کامل، دامپزشک سگ شما آزمایش خون را برای بررسی سلامت کبد و خون انجام می دهد. تجزیه و تحلیل آنزیم های کبدی و آزمایش اسید صفرا، نقطه شروع برای تشخیص بیماری شانت کبدی است. همچنین ممکن است برای ارزیابی سلامت کلیه ها و مثانه، آزمایش ادرار انجام شود. گاهی اوقات آزمایش های تشخیصی بیشتر توصیه می شود و ممکن است شامل سونوگرافی، اشعه ایکس، سی تی اسکن، ام ار آی و حتی نمونه برداری باشد.

درمان شانت کبدی سگ ها:

برای اصلاح و بستن شانت اغلب به جراحی نیاز است. این نوع جراحی معمولا در سگ هایی که فقط یک شانت خارج کبدی دارند بسیار موفقیت آمیز خواهد بود. اما ممکن است شانت های داخل کبدی و یا شانت های متعدد، جراحی را به یک گزینه درمانی تبدیل نکند. در این حالت باید با استفاده از دارو ها و رژیم غذایی، بیماری را مدیریت نمود. رژیم های غذایی با میزان پروتئین پایین و داروهای کنترل کننده پروتئین برای این منظور مناسب هستند که باید طبق تجویز پزشک مورد استفاده قرار بگیرند.

نویسنده و مترجم: سعید عالی پور