شامپانزه
شامپانزه به عنوان حیوان خانگی (Chimpanzee as a Pet)
شامپانزه (Chimpanzee) که با نام علمی Pan troglodytes شناخته می شود، حیوانی با طول عمر بالا است و در حدود 50 سال عمر می کند. قد یک شامپانزه بالغ تا 150 سانتی متر و وزن او به 27 تا 52 کیلوگرم خواهد رسید. شامپانزه ها در طبیعت در آفریقای مرکزی و غربی یافت می شوند. آن ها موجوداتی بسیار اجتماعی هستند و در گروه هایی بزرگ در کنار یکدیگر زندگی می کنند. آن ها از یکدیگر مراقبت می کنند و برای آراستن موها به یکدیگر کمک می کنند. شامپانزه های جوان تا سن 5 سالگی توسط مادر خود نگهداری می شوند و تا سن 13 سالگی به بلوغ جنسی نرسیده و بزرگسال محسوب نمی شوند.
شامپانزه ها به دلیل ظاهری شبیه به انسان ها و رفتاری سرگرم کننده که بیشتر در فیلم ها مشاهده شده است، ممکن است حیواناتی جذاب به نظر برسند. با این وجود مراقبت صحیح از آن ها بسیار دشوار است و همچنین نگهداری از آن ها در بسیاری از نقاط دنیا غیر قانونی است.
در حالی که آن ها حیواناتی بسیار باهوش و مهربان هستند، همین هوش بالا می تواند موجب کسالت و خستگی و در نتیجه بروز رفتار مخرب از یک شامپانزه گردد. از طرف دیگر شامپانزه ها در گروه و محیط های اجتماعی رشد می کنند و نگهداری از آن ها نیازمند صرف وقت زیادی با این حیوان می باشد. آن ها به یک رژیم غذایی متنوع نیاز دارند که برآورده کردن آن برای اکثر انسان ها سخت و دشوار خواهد بود.
آیا می توان از شامپانزه به عنوان حیوان خانگی نگهداری نمود؟
اگر به خرید یک شامپانزه یا به سرپرستی گرفتن آن فکر می کنید، قبل از این کار باید چندین نکته را در نظر بگیرید و بدانید که میمون های بزرگ به طور کلی حیوانات خانگی ایده آلی نیستند. همچنین می توان گفت که شامپانزه ها جزء بدترین و پردردسرترین حیوانات خانگی خواهند بود.
در درجه اول قوانین نگهداری از چنین حیواناتی را در شهر و منطقه زندگی خود بررسی کنید. برای مثال نگهداری از میمون ها در بسیاری از ایالت های آمریکا غیر قانونی است. نگهداری از این پستاندار در برخی دیگر از ایالت ها نیاز به دریافت مجوز دارد و در صورتی که یک میمون برخلاف قوانین به خانه آورده شود، قطعا جرائمی برای سرپرست او در نظر گرفته خواهد شد.
معاینه میمون ها تنها توسط برخی از دامپزشکان خاص انجام می شود. میمون ها و سایر حیوانات وحشی دارای بیماری هایی مشترک با انسان ها هستند و نگهداری از آن ها مستلزم انجام معاینات دوره ای برای این حیوانات می باشد. بنابراین از دسترس بودن یک پزشک متخصص حیوانات خاص در نزدیکی محل زندگی خود اطمینان حاصل نمایید.
هزینه خرید و همچنین هزینه نگهداری از یک شامپانزه را در نظر بگیرید. علاوه بر این که خرید یک میمون مستلزم صرف هزینه بسیار زیادی می باشد، نگهداری از او نیز مستلزم صرف هزینه هایی برای خوراک، پوشک، معاینات دوره ای و … است که هزینه ای نجومی را برای شما رقم خواهد زد.
پستانداران وحشی مانند شامپانزه، همواره یک خطر بالقوه برای شما و خانواده شما هستند. حتی اگر یک حیوان وحشی را از ابتدای تولد به دست خود بزرگ کرده باشید، او باز هم یک حیوان وحشی است و ممکن است هر لحظه کنترل خود را از دست داده و به شما آسیب برساند. میمون های کوچکتر زمانی که کنترل خود را از دست بدهند، ممکن است شما را گاز بگیرند و یا اشیاء منزل را خراب کنند. اما از کنترل خارج شدن میمون های بزرگ مانند شامپانزه می تواند بسیار خطرناک بوده و حتی منجر به مرگ افراد گردد. با این وجود و با تمامی این توصیف ها، موارد بسیار زیادی نیز وجود داشته است که یک میمون، بدون هیچ مشکلی تمام عمر خود را در کنار انسان ها زندگی کرده است.
در صورتی که قصد دارید شامپانزه خود را در یک فضای بسته یا قفس نگهداری نمایید، باید یک قفس بسیار بزرگ برای او در نظر بگیرید. با این وجود باز هم برخی از میمون ها به زندگی داخل فضای بسته عادت نخواهند کرد و رفتار مخربی از خود نشان خواهند داد.
شامپانزه ها نیاز به یک رژیم غذایی متنوع و همچنین دریافت مناسب نور آفتاب به صورت روزانه، برای تامین ویتامین D و سلامت استخوان ها دارند.
در نظر داشته باشید که اگر سرپرستی یک میمون را قبول می کنید، باید مقدار زیادی از وقت خود را به او اختصاص دهید. میمون ها نیاز به تعامل روزانه با سرپرست خود دارند و در صورتی که این زمان برای آن ها در نظر گرفته نشود، میمون افسرده یا پرخاشگر می شود.
رفتار و خلق و خوی شامپانزه
شامپانزه ها به عنوان حیوان خانگی، فعال، پر زور و پر سر و صدا هستند. آن ها معمولا ارتباط خوبی با سرپرست و اعضای خانواده خود برقرار می کنند. به خصوص اگر از سنین پایین به سرپرستی گرفته شده باشند. آن ها از در آغوش گرفته شدن توسط انسان و همچنین از بازی کردن با سرپرست خود بسیار لذت می برند.
شامپانزه ها حتی زمانی که در اسارت بزرگ می شوند، غرایز وحشی خود را حفظ می کنند و با افزایش سن می توانند رفتار های متفاوتی از خود نشان داده و غیر قابل پیشبینی شوند. با افزایش سن شامپانزه، ممکن است رفتار دوستانه به رفتاری خشونت آمیز تبدیل شود و گاز گرفتن و رفتارهای آزار دهنده در خلق و خوی شامپانزه پدیدار شود. در این دوره بسیاری از سرپرستان شامپانزه قادر به کنترل این حیوان در فضای خانگی نخواهند بود.
شامپانزه ها رفتار مسالمت آمیزی با سایر حیوانات خانگی ندارند. همچنین ملاقات آن ها با انسان های جدید باید با احتیاط بسیار زیادی انجام پذیرد. اگر شامپانزه کاری برای انجام دادن نداشته باشد، به سرعت کسل می شود و به اشیا خانه صدمه وارد می کند.
از جنبه مثبت، هوش شامپانزه ها می تواند برای برخی از صاحبان حیوانات خانگی جذاب باشد. شامپانزه ها را می توان به عنوان حیوانات خدماتی آموزش داد تا به صاحبان خود در کارهایی مانند باز کردن درها و برداشتن وسایل کمک کنند. برخی از شامپانزه ها نیز می توانند با استفاده از زبان اشاره با انسان ها ارتباط برقرار کنند.
فضای نگهداری مناسب شامپانزه
قطعا نمی توان به یک شامپانزه اعتماد کرد که به طور دائم در خانه آزادانه بچرخد و یا در خانه تنها بماند. قوای بدنی شامپانزه تقریبا دو برابر انسان ها است. به همین دلیل محفظه نگهداری از این حیوان باید با قابلیت تاب آوری بسیار بالایی ساخته شده باشد. برای نگهداری از شامپانزه در قفس، به یک قفس آهنی بسیار بزرگ نیاز خواهید داشت که در فضای باز ساخته و قرار داده شده باشد. دیواره ها و سقف فلزی محکم و همچنین یک قفل درب مناسب برای قفس نگهداری از شامپانزه لازم است. قرار دادن اسباب بازی های فراوان داخل محوطه قفس و همچنین تعبیه مکانی که سایه دائمی داشته باشد از نکات مهم در ساخت محل زندگی شامپانزه ها است.
رژیم غذایی شامپانزه
شامپانزه ها در طبیعت همه چیز خوار هستند. این بدان معنی است که آن ها دارای یک رژیم غذایی متشکل از گیاهان و گوشت حیوانات هستند. میوه ها، برگ ها، حشرات، تخم حیوانات تخم گذار، پوست درختان، آجیل و در برخی مواقع گوشت حیوانات کوچک همگی بخشی از رژیم غذایی شامپانزه ها هستند.
تغذیه شامپانزه در اسارت باید ترکیبی از مواد غذایی مختلف باشد و در وعده های غذایی مشخص در اختیار این حیوان قرار داده شود. نوع مواد غذایی و همچنین حجم و تعداد وعده های غذایی با توجه به سن و شرایط شامپانزه متفاوت است. وعده های غذایی را در یک ظرف نشکن مانند ظروف فلزی یا استیل در اختیار میمون بزرگ خود قرار دهید. توجه داشته باشید که همواره آب شیرین و تازه در اختیار شامپانزه قرار داشته باشد.
با توجه به این که شامپانزه یک جاندار بسیار باهوش است، لازم است که مقادیری از مواد غذایی به روش هایی خاص در اختیار او قرار گیرد. آن ها از باز کردن آجیل، حفاری برای یافتن حشرات، کندن برگ درختان از روی شاخه، گاز زدن میوه و خرد کردن پوسته تخم مرغ بسیار لذت خواهند برد.
رژیم غذایی شامپانزه در طول روز باید به میزانی باشد که مجموع وعده ها به میزان 4 درصد از وزن کل بدن میمون باشد. برای مثال اگر شامپانزه شما 30 کیلوگرم وزن دارد، باید روزانه 1/4 کیلوگرم غذا بخورد. در نهایت توصیه می شود که برای دریافت یک برنامه غذایی مناسب برای شامپانزه خود، با یک دامپزشک متخصص مشورت نمایید.
بیماری ها و مشکلات سلامتی رایج شامپانزه
ویزیت و معاینه منظم توسط پزشک، باید بخشی از برنامه زندگی شامپانزه خانگی باشد. بیماری های قلبی، بیماری های دندانی و دیابت همگی از بیماری هایی هستند که شامپانزه های خانگی مستعد ابتلا به آن ها خواهند بود. این بیماری ها اغلب در اثر رژیم غذایی نامناسب اتفاق افتاده و با بی حالی و کم اشتهایی شامپانزه، خود را نشان می دهند.
با توجه به منطقه زندگی شما، انجام برخی از واکسن ها برای شامپانزه توسط دامپزشک توصیه خواهد شد. برای مثال در آفریقا برای حفظ جمعیت شامپانزه های وحشی، به آن ها واکسن ابولا تزریق می شود. همچنین در ایالت متحده آمریکا واکسن های سرخک، فلج اطفال و کزاز برای شامپانزه توصیه خواهد شد.
