حمام فرمالین
حمام فرمالین برای درمان بیماری های ماهیان زینتی (Formalin Bath for Fish)
فرمالین به عنوان یک درمان برای کنترل عفونت های انگلی در سطوح خارجی (پوست، باله، آبشش) ماهی استفاده می شود. این درمان در برابر اکثر تک یاخته ها و همچنین برخی انگل های بزرگتر مانند تک ژن ها بسیار موثر است. فرمالین ترجیحی برای عفونت های باکتریایی یا قارچی خارجی در ماهی نیست. با این حال، از آن برای کنترل کپک یا قراچ روی تخم ماهی استفاده می شود. همچنین فرمالین بر روی عفونت های داخلی تاثیرگذار نیست.
حمام فرمالین چگونه تهیه می شود؟
از فرمالین برای درمان بیماری های انگلی در ماهیان زینتی به صورت حمام فرمالین استفاده می شود. میزان دوز مصرفی با توجه به مدت زمانی که ماهی قرار است با ماده شیمیایی در تماس باشد و وضعیت ماهی تعیین می شود.
در دوزهای پایین تر، فرمالین را می توان به عنوان یک حمام طولانی مدت استفاده کرد، به این معنی که مستقیماً به آب آکواریوم اضافه شده و برای مدت نامحدودی رها می شود. این روش استفاده از فرمالین برای درمان بیماری های ماهیان آکواریومی مزایایی دارد. در این روش ماهی در معرض استرس حمل و نقل اضافی قرار نمی گیرد. پاتوژن ها به مناطق دیگر پخش نمی شوند و انگل های موجود در آکواریوم در معرض درمان قرار می گیرند و به کاهش عفونت مجدد کمک می شود. غلظت فرمالین مناسب برای حمام طولانی 12.5 تا 25 میلی گرم در لیتر است. 2 قطره فرمالین به ازای هر 4 لیتر آب غلظت 25 میلی گرم در لیتر را برای آکواریوم شما ایجاد خواهد کرد.
غلظت کمتر 12.5 میلی گرم در لیتر برای گونه های ماهی حساس تر یا ماهی های بسیار بیمار که ممکن است قادر به تحمل درمان کامل نباشند مناسب است. این دوز کمتر ممکن است در برخی شرایط برای استخرها نیز مناسب باشد. با این حال، استفاده از فرمالین در استخرها اغلب به دلایل متعددی که در زیر مورد بحث قرار میگیرند، منع میشود.
در زمان استفاده از فرمالین در حمام قرنطینه، باید هوادهی شدید انجام شود. اما هنگام استفاده از فرمالین به عنوان حمام طولانی مدت در آکواریوم اصلی، توصیه می شود جریان آب را حداقل به مدت 12 ساعت (و حداکثر 24 ساعت) قطع کنید تا از زمان تماس کافی با انگل مورد نظر اطمینان حاصل شود. قبل از توقف جریان آب و شروع اضافه نمودن دارو، اطمینان حاصل کنید که کیفیت آب (به عنوان مثال، آمونیاک، نیتریت، pH، اکسیژن محلول) بهینه است.
در برخی شرایط، میزان دوز بالای فرمالین تا 250 میلی گرم در لیتر (1 میلی لیتر فرمالین در 4 لیتر آب) ممکن است به عنوان یک حمام کوتاه مدت 30 تا 60 دقیقه ای استفاده شود. این روش درمان باید در فضایی خارج از آکواریوم اصلی انجام شود و ماهی تحت درمان بلافاصله پس از پایان زمان حمام به آکواریوم با آب فاقد فرمالین منتقل شود. ماهیهایی که در حمام فرمالین علائم ناراحتی را نشان میدهند (مانند حرکات ناگهانی در آب، نفس نفس زدن، یا تلاش برای پریدن از آب) در طول عملیات شیمیایی باید فوراً به آب تمیز و فاقد فرمالین برگردانده شوند.
در زمان استفاده از فرمالین برای درمان آبزیان چه مواردی باید مد نظر قرار گرفته شوند؟
-
فرمالین می تواند به طور قابل توجهی بر غلظت اکسیژن محلول در آب تأثیر بگذارد. به همین دلیل درمان با فرمالین باید با سیستم اکسیژن دهی قوی انجام شود.
-
فرمالین یک جلبک کش است. هنگامی که فرمالین روی آب حوضچه اعمال می شود، حداقل بخشی از فیتوپلانکتون و جلبک موجود را از بین می برد و در نتیجه توانایی فیتوپلانکتون برای تولید اکسیژن از طریق فتوسنتز را کاهش می دهد. کاهش بیشتر در غلظت اکسیژن در حوضچه می تواند به این دلیل باشد که با تجزیه فیتوپلانکتون های مرده، اکسیژن مصرف می شود. سطح اکسیژن محلول باید به دقت کنترل شود و هوادهی در طول و بعد از درمان با فرمالین مورد استفاده قرار گیرد.
-
فرمالین باید در یک ظرف در بسته و در محلی که از نور خورشید و گرما و سرما محافظت شود نگهداری شود. هرگز از فرمالین در زمانی که دمای ذخیره سازی به زیر 5 درجه سانتیگراد می رسد یا زمانی که یک رسوب سفید (جامد پودری) در محلول فرمالین مشاهده می شود، استفاده نکنید. در دماهای سرد، فرمالدئید به پارافورمالدئید تبدیل می شود، ماده ای بسیار سمی که در صورت تماس با ماهی موجب مرگ او خواهد شد. پارافورمالدئید به صورت رسوب سفید رنگی تشکیل می شود که ممکن است در کف ظرف جمع شود یا باعث کدر شدن فرمالین شود.
-
هنگام درمان انگل در گونه های حساس ماهی، غلظت فرمالین در حمام طولانی نباید از 12.5 میلی گرم در لیتر تجاوز کند.
استفاده از فرمالین جهت جلوگیری از کپک زدن تخم ماهی ها
غلظت 1000 تا 2000 میلی گرم در لیتر از فرمالین را می توان به مدت 15 دقیقه روی تخم ماهی اعمال کرد. تخمهای مرده باید به سرعت از سیستم خارج شوند زیرا به عنوان منبع عفونت برای تخمهای سالم و مجاور عمل میکنند.
