دوره بارداری و زایمان خرگوش
راهنمای بارداری در خرگوش ها
دوره بارداری خرگوش ها به طور معمول بین 28 تا 30 روز است که وابسته به نژاد خرگوش می تواند تا چند روز متغیر باشد. در صورتی که خرگوش ماده بالغ در کنار خرگوش نر زندگی کند، احتمال جفتگیری و باردار شدن خرگوش ماده بسیار زیاد است. اگر شما سرپرست یک خرگوش هستید، در این مقاله آن چه باید در مورد بارداری خرگوش و مراقبت از خرگوش باردار بدانید آورده شده است.
خرگوش ها چه زمانی می توانند باردار شوند؟
خرگوش های عقیم نشده پس از بلوغ جنسی می توانند دوره بارداری را تجربه کنند. خرگوش های ماده نژاد کوچک در سن بین 12 تا 15 هفتگی به بلوغ می رسند. بنابراین اگر خرگوش ماده شما بیش از سه ماه داشته باشد و در کنار جنس نر بالغ نگهداری شود، لازم است علائم حاملگی را زیر نظر قرار دهید.
علائم بارداری در خرگوش
مانند اکثر پستانداران، شکم خرگوش حامله با رشد نوزادان بزرگتر می شود. در دوره بارداری اشتهای خرگوش افزایش پیدا می کند و همچنین ممکن است رفتارهایی پرخاشگرانه و غیر معمول از خود نشان دهد.
پس از ده تا دوازده روز از جفتگیری، می توان با لمس شکم خرگوش ماده، نوزدان را داخل شکم مادر تشخیص داد. آن ها به صورت برجستگی هایی به اندازه سنگ های مرمر در داخل شکم خرگوش مادر هستند.
خرگوش مادر یک هفته قبل از زایمان شروع به لانه سازی و آماده کردن فضایی جهت زایمان می کند. جمع کردن ملافه و پارچه در گوشه ای از قفس و یا کندن و حفر گودال توسط خرگوش ماده، از علائم لانه سازی هستند. خرگوش مادر از وسایل محیط زندگی خود برای ایجاد فضایی نرم جهت زایمان استفاده کرده و برای این منظور ممکن است از یونجه، تکه های پارچه و حتی مو و پشم تن خود استفاده نماید.
به طور معمول زمانی که خرگوش موی تن خود را در محل لانه زایمان قرار می دهد، یک یا دو روز قبل از زایمان خواهد بود. خرگوش ها عمدتا در هنگام شب زایمان می کنند. در نظر داشته باشید که خرگوش باردار باید حداکثر 30 روز بعد از جفتگیری، زایمان نماید. در غیر این صورت معاینه توسط دامپزشک و انجام سزارین در صورت تشخیص دکتر الزامی خواهد بود. در صورتی که دوره حاملگی به 32 روز تجاوز نماید، احتمال زنده متولد شدن نوزادان بسیار ناچیز خواهد بود.
نحوه مراقبت از خرگوش باردار
خرگوش باردار به مراقبت های ویژه تری نسبت به حالت معمول نیاز ندارد. با این وجود باید مطمئن شوید که لانه مناسبی برای او فراهم کرده باشید و همچنین یک رژیم غذایی کامل در اختیار او قرار داشته باشد.
لانه زایمان و قفس خرگوش باردار
یک خرگوش باردار به فضایی برای لانه سازی و فضایی برای به دنیا آوردن نوزادان خود نیاز دارد. علاوه بر این باید ظروف آب و غذا همواره در دسترس خرگوش قرار داشته باشد. خرگوش ها می توانند در هر زایمان تا 15 نوزاد را متولد نمایند. با تمام این تفاسیر آماده سازی یک قفس بزرگ برای دوره بارداری خرگوش ماده یکی از الزامات اولیه است.
خرگوش ماده برای زایمان به یک لانه بسته نیاز دارد. برای این منظور می توان از باکس های چوبی و یا ظروف خاک گربه استفاده نمود و کف آن ها را با یونجه پر کرد.
تغذیه خرگوش باردار
به طور طبیعی یک خرگوش باردار مصرف غذای بیشتری نسبت به حالت معمول دارد. توجه داشته باشید که در دوره بارداری خرگوش، همواره یونجه خشک در اختیار خرگوش مادر قرار داشته باشد و سبزیجات تازه نیز به صورت میان وعده های روزانه مصرف شود. توجه داشته باشید که آب تازه نیز باید همواره در اختیار خرگوش قرار داشته باشد.
چگونه از نوزاد خرگوش مراقبت کنیم؟
خرگوش ماده به خوبی از نوزادان خود مراقبت می کند و روزانه چندین مرتبه به آن ها شیر می دهد. به همین دلیل بچه خرگوش هایی که در کنار مادر خود نگهداری می شوند، عموما نیازی به کمک انسان نخواهند داشت. بچه خرگوش ها روزانه یک الی دو مرتبه توسط مادر شیر داده می شوند. در صورتی که در اوایل صبح شکم بچه خرگوش ها را بررسی نمایید، مشاهده شکم گرد و برجسته نشان دهنده دریافت وعده غذایی روزانه آن ها خواهد بود. نوزادان خرگوشی که در کنار مادر خود بزرگ می شوند در سن 4 الی 5 هفتگی از شیر گرفته می شوند.
در شرایط خاص که ممکن است تعداد نوزادان زیاد بوده و یا تجربه مادر برای نگهداری از نوزادان کافی نباشد، می توان با استفاده از شیشه شیر مخصوص نوزاد حیوانات و شیر خشک مخصوص آن ها، نوزادان را نگهداری نمود. معمولا در روز های اولیه زایمان که ممکن است مادر شیر کافی جهت تغذیه نوزادان نداشته باشد، این کار می تواند هم به خرگوش ماده کمک کند و هم جان نوزادان تازه متولد شده را حفظ نماید. بهتر است که پس از چند روز، نوزادان مجدد به زیر خرگوش ماده برگردند و توسط مادر خود بزرگ شوند.
بارداری کاذب در خرگوش ها
در برخی مواقع خرگوش های ماده بارداری کاذب را تجربه می کنند که در این شرایط رفتار لانه سازی از خود نشان داده و بد خلقی می کنند. دوره بارداری کاذب بین دو الی سه هفته خواهد بود.
چگونه از باردار شدن خرگوش جلوگیری کنیم؟
جدا از این که برای جلوگیری از بارداری ناخواسته می توان جنس نر و ماده خرگوش را به صورت جداگانه نگهداری نمود، عقیم سازی بهترین راه برای جلوگیری از این موضوع است. در عقیم سازی خرگوش، رحم و تخمدان های مربوط به جفتگیری و زایمان از بدن خرگوش ماده خارج می گردند. همچنین عقیم سازی احتمال ابتلا به برخی از انواع سرطان را کاهش می دهد. توجه داشته باشید که قبل از اقدام به عقیم سازی باید آزمایش های لازم انجام گیرد و عقیم سازی تحت نظر دامپزشک مربوط به جوندگان انجام شود.