مورچه خوار
مورچه خوار به عنوان حیوان خانگی (Anteater As a Pet)
مهم نیست یک حیوان چقدر عجیب و غریب باشد، احتمالاً با کسی برخورد کردهاید که یکی از آنها را به عنوان حیوان خانگی دارد. اگر بودجه، صبر و حوصله و خلق و خوی لازم برای برآورده کردن نیازهای آن ها را داشته باشید، یک مورچهخوار میتواند حیوان خانگی عجیب و غریب مناسبی برای شما باشد.
به طور کلی چهار نوع مورچهخوار در طبیعت یافت میشوند. با این حال، گونهای که برای نگهداری ماجراجویان مناسبتر است، مورچهخوار جنوبی (southern anteater) است که به مورچهخوار کوچکتر نیز معروف است. این حیوان منحصر به فرد و منزوی، خویشاوندی نزدیکی با تنبل درختی و آرمادیلو دارد و میتوان آن را از بدو تولد برای رام شدن آموزش داد.
مورچه خوار با نام علمی Tamandua tetradactyla شناخته می شود. اندازه این جاندار بین 35 تا 90 سانتی متر بدون در نظر گرفتن طول دم خواهد بود. اندازه دم مورچه خوار نیز می تواند تا 65 سانتی متر رشد نماید. وزن یک مورچه خوار بین 1/5 تا 8/5 کیلوگرم خواهد بود. طول عمر این جاندار در حدود 7 سال می باشد.
آیا می توان از مورچه خوار به عنوان حیوان خانگی نگهداری نمود؟
برای پاسخ به این سوال باید آن را از دو نگاه قانونی و اخلاقی بررسی نمود. وابسته به این که شما در کدام منطقه از دنیا زندگی می کنید، نگهداری از یک مورچه خوار به عنوان حیوان خانگی می تواند مورد تایید یا مردود باشد.
از نظر قانونی نگهداری از مورچه خوار در بسیاری از نقاط دنیا ممنوع می باشد و یا نیاز به کسب مجوز خواهد داشت. در کشور آمریکا نگهداری از این جاندار از نظر فدرال قانونی است، اما ممکن است قوانین ایالتی در نقاط مختلف، متفاوت باشند.
مانند هر حیوان خانگی دیگر، قبل از تهیه و آوردن یک حیوان خانگی جدید به محل زندگی خود، باید بررسی کنید که آیا ابزار، زمان و انرژی لازم برای مراقبت از او را خواهید داشت یا خیر. مورچهخوارها نیاز به مراقبت ویژه دارند و اغلب برای افرادی که تمام وقت در خارج از خانه کار میکنند یا فرزندان خردسالی دارند که باید از آن ها مراقبت کنند، مناسب نیستند.
به طور کلی و با بررسی هر دو جنبه این موضوع، می توان به طور صد در صد اعلام کرد که نگهداری از یک مورچه خوار در کشور ایران به هیچ عنوان تصمیم صحیحی نخواهد بود.

رفتار و خلق و خوی مورچه خوار
مورچهخوارهای کوچک (lesser anteaters) بومی چندین کشور در آمریکای جنوبی هستند و روی درختان و کف جنگلها زندگی میکنند. آنها روزانه به دنبال حشرات، از جمله مورچهها و موریانهها، به لانههای زیادی سر میزنند. مورچهخوارها بیشتر وقت خود را صرف بالا رفتن از درختان میکنند و با استفاده از دمهای گیرنده خود، مانند میمون از شاخهای به شاخه دیگر میروند. اگرچه بینایی آنها ضعیف است، اما حس بویایی و شنوایی خوبی دارند.
مورچهخوارها هنگام تهدید یا حمله، به درخت تکیه میدهند یا با دم خود به شاخهای چنگ میزنند و با چنگالهای خود از خود دفاع میکنند. همچنین آنها وسیله دفاعی دیگری نیز دارند. مایعی که چهار برابر قویتر از بوی راسو است. این ماده که از غدد مقعدی آنها اسپری میشود، شکارچیان را در مسیر آن ها متوقف میکند. مورچهخوارها همچنین قلمرو خود را علامتگذاری میکنند که این ویژگی باعث میشود همخانههای چالشبرانگیزی باشند.
مورچهخوارهای جنوبی حیواناتی منزوی هستند. آنها ترجیح میدهند به تنهایی و دور از سایر مورچهخوارها و حیوانات خانگی زندگی کنند.
نگهداری از یک مورچه خوار میتواند چالش برانگیز باشد. ممکن است آن ها با چنگالهای خود به مبلمان آسیب برسانند و همچنین روی وسایل خانه، ادرار و مدفوع کنند.
شرایط محل نگهداری از مورچه خوار
با توجه به این که مورچه خوار ها در طبیعت از درختان بالا می روند، باید در محل زندگی آن ها از انواع تیرک ها و شاخه های درخت مقاوم با ابعاد مختلف برای آن ها استفاده شود. اگر مورچه خوار را در فضای خارج از خانه نگهداری می کنید، لازم است که فضای اطراف را کاملا حفاظت شده نمایید. همچنین قرار دادن یک کنده توخالی می تواند فضایی برای استراحت این جاندار عجیب و غریب فراهم نماید.
دمای بدن مورچه خوار در مقایسه با سایر پستانداران، به طور غیر معمولی پایین است. دمایی در حدود دمای اتاق و بین 18/5 تا 29/5 درجه سانتی گراد برای نگهداری از آن ها مناسب است. دمای بالاتر از 32 درجه سانتی گراد می تواند آن ها را در معرض گرمازدگی قرار دهد. همچنین دمای کمتر از 18 درجه می تواند باعث بروز بیماری در آن ها شود.

تغذیه و رژیم غذایی مورچه خوار
فراهم کردن یک رژیم غذایی اصولی برای مورچه خوار، یک امر مهم در حفظ سلامت او خواهد بود. مورچه خوار دارای معده اسیدی بوده، به میزان پروتئین بالایی در روز نیاز داشته و همچنین دندان ندارد. مورچهخوارها باید حجم زیادی از حشرات (نزدیک به 10000 مورچه و موریانه) را به صورت روزانه بخورند که تهیه آن در اسارت بسیار چالش برانگیز است.
باغ وحش هایی که از این جاندار نگهداری می نمایند برای تغذیه او از پودر حشرات با پروتئین بالا، آب زیاد، حشرات، عسل و میوه استفاده می کنند. برای تغذیه مورچه خوار در اسارت می توان از غذاهای تجاری مخصوص برگ خواران یا غذای خشک گربه استفاده نمود. همچنین می توان برای تامین پروتئین مورد نیاز، از گوشت خام در جیره غذایی استفاده کرد. اما باید توجه داشته باشید که مورچه خوار ها دندان ندارند و غذا باید به صورت نرم، پودر یا پوره ای در اختیار آن ها قرار گیرد.
اجازه دهید مورچهخوار شما مورچههایی را که در فضای بیرون پیدا میکند، بخورد و به عنوان نوعی غنیسازی، از مورچههای خریداری شده نیز استفاده کنید. مورچهها را روی یک شاخه کوچک یا در ظرفی با خاک یا سنگ قرار دهید تا تحرک مورچه خوار نیز حفظ شود. همچنین، کندهها و تنههای درختان قدیمی و پوسیده را در اختیار مورچهخوار خود قرار دهید تا در جستجوی موریانهها، آن ها را کاوش کند.
بیماری ها و مشکلات سلامتی شایع در مورچه خوار
مورچه خوار مستعد ابتلا به بیماری های تنفسی است. به خصوص اگر محیط زندگی او، بادخیز یا سرد باشد. همچنین عدم وجود رطوبت کافی در محیط زندگی این جاندار می تواند باعث بروز بیماری های مرتبط با پنجه ها مانند خشکی پوست و ترک خوردن پنجه ها شود. نارسایی اندام ها یکی دیگر از مشکلاتی است که می تواند در اثر تغذیه نامناسب در اسارت ایجاد شود.
با توجه به موارد گفته شده، توصیه می شود که قبل از آوردن یک مورچه خوار به محل زندگی خود، یک پزشک مخصوص حیوانات خانگی عجیب و غریب را در نزدیکی محل زندگی خود جست و جو و پیدا نمایید.

نویسنده و مترجم: سعید عالی پور