بادخورک

بادخورک (Swifts)

سویفت یا بادخورک با نام علمی Apodiformes یا apus apus، یک پرنده با جثه متوسط است که پرواز فوق العاده ای دارد. بادخورک ها بالاترین سرعت پرواز افقی را در میان پرندگان به خود اختصاص داده اند و سرعت پرواز آن ها تا 110 کیلومتر بر ساعت می رسد.

نکته بسیار جالب در زندگی بادخورک ها این است که آن ها دائما در حال پرواز هستند و به ندرت زمین را لمس می کنند. آن ها در هنگام پرواز بر روی بال خود می خوابند، غذا می خورند، حمام می کنند و حتی جفتگیری می کنند.

مشخصات ظاهری بادخورک

بادخورک دارای رنگ بدن قهوه ای سوخته به همراه قسمتی سفید در قسمت زیر گردن می باشد. اما این رنگ از نزدیک قابل مشاهده است و آن ها در آسمان، مشکی به نظر می رسند. بادخورک ها دارای دمی چنگال مانند و بال هایی بسیار بلند و خمیده (به شکل بومرنگ) هستند. آن ها از نظر ظاهری شباهت بسیار زیادی به پرستو دارند، اما هیچ گونه خویشاوندی نزدیکی با این پرنده ندارند.

خاستگاه و پراکندگی جمعیت بادخورک

گونه اصلی بادخورک ها  مسافران تابستانی هستند که در سراسر بریتانیا مشاهده می شوند، اما بیشترین تعداد آن ها در جنوب و شرق است. آن ها زمستان را در آفریقا سپری می کنند و دو مرتبه در سال، مسافت 9600 کیلومتر را بین این دو منطقه طی می کنند. آن ها تنها دو الی سه ماه از سال را در جایی ساکن می شوند، در قسمت های شهری بریتانیا لانه سازی کرده و جوجه های خود را بزرگ می کنند.

گونه های دیگری از بادخورک ها به صورت پراکنده در سایر مناطق دنیا نیز مشاهده می شوند که گونه کوهی با شکم سفید رنگ یکی از آن ها می باشد.

متاسفانه، تعداد سویفت‌ها رو به کاهش است و اکنون در فهرست قرمز پرندگان مورد نگرانی حفاظت از گونه‌های بریتانیا قرار دارند. به ازای هر ده سویفت که در سال ۱۹۹۵ میلادی در آسمان پرواز می‌کردند، تا سال ۲۰۲۲ تنها حدود سه عدد از آن ها باقی مانده بوده است.

تولید مثل و جفتگیری بادخورک

بادخورک ها در تمام طول سال جفتگیری انجام می دهند و در زمان تخمگذاری به لانه های قدیمی خود باز می گردند. آن ها تنها مدتی قبل از تخمگذاری، به لانه هایی که از سال های قبل ساخته اند باز می گردند تا آن ها را بازسازی کنند. آن ها به طور معمول بر روی سوراخ های دیوار خانه ها یا سقف خانه های قدیمی لانه سازی کرده اند. اما با توجه به افزایش ساخت و ساز و تخریب خانه های قدیمی، بسیاری از لانه های آن ها از بین رفته است که این مسئله یکی از دلایل کاهش جمعیت این پرندگان است.

سویفت ها در هر سال یک مرتبه تخم گذاری می کنند و در همین یک مرتبه نیز تنها یک جوجه را بزرگ می کنند. در دوره بزرگ کردن جوجه، آن ها در لانه ها ساکن می شوند که این دوره تنها دو الی سه ماه به طول خواهد انجامید. بعد از این دوره و بزرگ شدن جوجه، آن ها مجددا مهاجرت خود را آغاز می کنند.

رژیم غذایی بادخورک

بادخورک ها پرندگانی حشره خوار هستند. با توجه به این که آن ها بیشتر در حال پرواز هستند، از حشره های بال دار در آسمان تغذیه می کنند. رژیم غذایی بادخورک شامل سوسک‌، شته‌، مگس‌، زنبور، پشه، پروانه‌، تریپس‌ یا ریشک بال (thrip)، ملخ، مورچه‌ و بال‌توری‌ها (lacewings) است.

این پرنده قادر است در صورت داشتن جوجه، چند هزار عدد از حشرات مختلف را در یک روز شکار کند.

نویسنده و مترجم: سعید عالی پور